ABD ile İran arasında 8 Nisan’da sağlanan ateşkesin ardından süregelen müzakerelerin sona yaklaştığına dair iddialar gün yüzüne çıkmışken, uzmanlar savaşın yeniden patlak verme olasılığının hala güçlü olduğunu belirtiyor. İran ve Arap medyasındaki haberler, tarafların anlaşmaya yakın olduğunu öne sürerken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun müzakerelerin ilerlediğine dair yaptığı olumlu açıklamalar, anlaşma ihtimalini artırıyor. Ancak yapısal sorunların devam etmesi, bu iyimserliği gölgede bırakıyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın oğlu Donald Trump Jr.’ın Bahamalar’daki düğününe katılamayacağını açıklaması ve “Zamanlama uygun değil” diyerek İran’la olan gerginliği gerekçe göstermesi, olasılıkların ikiye ayrılmasına yol açtı; anlaşma ya da savaş.
YENİ ANLAŞMA TASLAĞI İDDİALARI
Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Al Arabiya’nın haberine göre, ABD ve İran, Pakistan’ın arabuluculuğunda oluşturulan yeni bir anlaşma taslağı üzerinde uzlaşma sağladı ve resmi açıklamanın yakın bir zamanda yapılması bekleniyor. Taslağın öne çıkan başlıklarına göre, tüm cephelerde derhal ve koşulsuz ateşkes ilan edilmesi, askeri ve medya savaşlarının durdurulması öngörülüyor. Ayrıca, İran’ın şubat ayından bu yana kapalı olan Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’nde deniz trafiği özgürlüğünün yeniden sağlanacağı belirtiliyor. İran bu şartlara uyduğu sürece, ABD’nin yaptırımları kademeli olarak kaldırılacak. Anlaşmanın yürürlüğe girmesinin ardından 7 gün içinde taraflar, çözülmemiş diğer konuları görüşmek üzere yeniden bir araya gelecekler. Arabulucu Pakistan’ın İçişleri Bakanı Muhsin Nakvi, İranlı yetkililerle Tahran’da temaslarda bulundu.
RUBIO’DAN POZİTİF AÇIKLAMALAR
İsveç’in Helsingborg kentinde yapılan NATO Dışişleri Bakanları toplantısına katılan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun, “Hafif bir ilerleme kaydedildi. Abartmak istemem ama bazı hareketlilikler oldu ve bu olumlu bir gelişme” şeklindeki açıklaması dikkat çekti. Ayrıca, Pakistan İçişleri Bakanı Muhsin Nakvi’nin son bir hafta içinde iki kez Tahran’ı ziyaret etmesi ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in İran’da yaptığı görüşmelerin Rubio’nun bahsettiği ilerlemeyi doğruladığı değerlendiriliyor.
YAPISAL SORUNLAR DEVAM EDİYOR
Hürriyet’e konuşan İran Araştırmaları Merkezi (İRAM) Araştırmacısı Oral Toğa, taraflar arasında yapısal sorunların hala mevcut olduğunu aktardı. İsrail’in İran’a karşı savaşta sonuna kadar gitme konusundaki baskısının devam ettiğini belirten Toğa, diplomatik trafiğin artışını, önceki yılın ve bu yılın belirli dönemlerindeki saldırıların öncesiyle karşılaştırdı. Bu noktada önemli olanın, İran’ın İsrail’in güvenliğine tehdit oluşturmayacak bir seviyeye çekilmesi olduğunu ifade etti.
ASKERİ KANAT SAVAŞA HAZIRLANIYOR
İran içinde, ABD’nin enerji altyapısına yönelik saldırı tehditlerini ciddiye alan bir takım diplomatik kadrolar, anlaşmaya daha istekli olduklarını belirtirken, güvenlik bürokrasisinin daha talepkâr bir tutum sergilediği gözlemleniyor. Toğa, Devrim Muhafızları Örgütü’nün savaşa hazırlandığını ve çatışmanın uzaması halinde kendilerinin kazanan olacağına inandıklarını vurguladı. İran’daki Besic milisleri halka silah kullanımı dersleri vermeye başladı.
RUBIO: HÜRMÜZ’DE B PLANI OLMALI
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı açmayı reddetmesi durumunda Washington ve müttefiklerinin bir “B planı” geliştirmesi gerektiğini açıkladı. NATO müttefikleriyle bir araya geldiği toplantıda Rubio, “İdeal olarak, bir noktada boğazı açacaklar. Ancak B planı, İran’ın açmayı reddetmesi durumunda devreye girecek” ifadelerini kullandı.
